Ο ισοσκελής σταυρός ήταν ανέκαθεν ιερό σύμβολο των θαλασσοπόρων Ελλήνων,
μιας και συμβόλιζε τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.
Οι θαλασσοκράτορες Κρήτες αλλά και γενικότερα οι θαλασσινοί Έλληνες
με τα αναρίθμητα νησιά και τα ποντοπόρα ταξίδια τους, όφειλαν να γνωρίζουν
στοιχεία προσανατολισμού με κάθε δυνατή λεπτομέρεια.
Το πανάρχαιο σύμβολο του σταυρού στην Κνωσό το 1600 π.Χ.
Χαλκολιθική εποχή
πριν ο σταυρός γίνει ηλικακό σύμβολο και αποκτήσει όλη την προαναφερθείσα
μυθολογία του “Κάρου”, της θανατηφόρας μοίρας και της αναγέννησης της ζωής.
Το Ειδώλιο του Πωμού είναι ένα προϊστορικό γλυπτό.
Βρέθηκε κοντά στο κυπριακό χωριό Πωμός, στην επαρχία της Πάφου.
Είναι φτιαγμένο από πικρόλιθο και χρονολογείται περίπου στο 3.000 π.Χ.,
στη Χαλκολιθική εποχή. Σήμερα βρίσκεται στο Κυπριακό Μουσείο στην Λευκωσία.
Η εικόνα του χρησιμοποιείται στην όψη των κυπριακών νομισμάτων
του ενός και των δύο ευρώ.
Το ειδώλιο είναι σταυρόσχημο, παριστάνει δηλαδή έναν άνθρωπο με τα χέρια
ανοιχτά σε σχήμα σταυρού.
Τέτοια σταυρόσχημα ειδώλια βρέθηκαν αρκετά στην Κύπρο,
καθώς στην εποχή τους φαίνεται ότι ήταν διαδεδομένα ως φυλαχτά
για τη γονιμότητα, ενώ η συμβολική τους σημασία φαίνεται να ήταν η ευχή
για καλή γέννα, κάτι που υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι μερικές φορές
το οριζόντιο τμήμα του ειδώλιου (τα απλωμένα χέρια) αντικαθίσταται
από μια δεύτερη ανθρώπινη μορφή σε οριζόντια θέση.
Οι ανθρώπινες μορφές παριστάνονται είτε χωρίς σημάδια για το φύλο τους
είτε με δυο μικρές προεξοχές στο στήθος σαν μαστούς.
Απεικονίζονται σχεδόν πάντα σε καθιστή θέση.
Σε παρόμοια ειδώλια της περιόδου υπάρχει στην κορυφή μια τρύπα
που επέτρεπε να φοριέται το αγαλματάκι στο λαιμό.
Ένα τέτοιο σταυροειδές φυλαχτό φαίνεται να φέρει κρεμασμένο στο λαιμό
και η ίδια η μορφή που εικονίζεται στο ειδώλιο του Πωμού.
Το ειδώλιο του Πωμού αποτελεί ένα χαρακτηριστικό είδος προϊστορικής τέχνης
της Κύπρου η οποία είναι συγγενής με την Κυκλαδική τέχνη της ίδιας περιόδου.
Παρόμοια σταυρόσχημα ειδώλια από την Κύπρο μπορεί κανείς να δει
και στη συλλογή Ζιντίλη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα.
Άλλα παρόμοια ειδώλια της Χαλκολιθικής εποχής της Κύπρου
Η μορφή της σταυρόμορφης φιγούρας είναι στην πραγματικότητα
ένας συνδυασμός δύο μορφών.
Μιας όρθιας φιγούρας και μιας φιγούρας στην αγκαλιά αυτής σε οριζόντια στάση.
Ο γλύπτης τοποθετώντας την οριζόντια φιγούρα πάνω στην κάθετη δίνει
την εντύπωση ότι η όρθια φιγούρα έχει τα χέρια ανοιχτά.
Μια τρύπα στην κορυφή της όρθιας φιγούρας δηλώνει την χρήση
του αγαλματιδίου ως κρεμαστό στο λαιμό.
Αυτή η διπλή φιγούρα είναι πολύ σπάνια στην Κύπρο και έχει ερμηνευτεί
σαν μια μητέρα να κουβαλάει το παιδί της, ή ζευγάρι να ερωτοτροπεί,
ή ένα φυλαχτό με μαγικές ιδιότητες δύο διδύμων μορφών σε αυτή την στάση.
Αν η σταυροειδής φιγούρα συνδέεται με γυναίκα να κρατάει στην αγκαλιά παιδί
τότε ίσως είναι φιγούρα αρχέτυπο για την Θεά Εστία που αναπαριστάτε
με παιδί στην αγκαλιά στους Έλληνες.
(πηγή Αθανάσιος Σταγειρίτης, Ωγυγία, Θεά Εστία).
Cherokee21
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου